Το ιδρυτικό κείμενο της ΕΠΟΝ

1. Σήμερα 23 Φλεβάρη 1943 συνήλθε στην Αθήνα Πανελλαδική Σύσκεψη στην οποία πήραν μέρος:
α) Οι αντιπροσωπείες εθνικών οργανώσεων Νέων: “Αγροτικής Νεολαίας Ελλάδος”, “Ενιαίας Εθνικοαπελευθερωτικής Εργατοϋπαλληλικής Νεολαίας”, “Ενιαίας Μαθητικής Νεολαίας”, “Ένωσης Νέων Αγωνιστών Ρούμελης”, “Θεσσαλικού Ιερού Λόχου”, “Λαϊκής Επαναστατικής Νεολαίας”, “Λεύτερης Νέας”, “Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδος”, “Σοσιαλιστικής Επαναστατικής Πρωτοπορίας Ελλάδος”, “Φιλικής Εταιρέιας Νέων”.
β) Αντιπροσωπεία του ΕΑΜΝ Μακεδονίας, Πελοποννήσου και τα μέλη της ΚΕ του ΕΑΜΝ.
γ) Αντιπροσωπεία του Εθνικού Συμβουλίου των φίλων της νέας γενιάς.

2. Η σύσκεψη συνήλθε με την πρωτοβουλία της ΚΕ του ΕΑΜΝ και με σκοπό ίδρυσης Ενιαίας Πανελλαδικής οργάνωσης της νέας γενιάς. Η σύσκεψη ομόφωνα απεφάσισε την ίδρυση της ενιαίας οργάνωσης με τον τίτλο Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ) και με έδρα την Αθήνα.

3. Η ίδρυση της ΕΠΟΝ πραγματοποιείται με την διάλυση και συγχώνευση όλων των οργανώσεων που υπογράφουν αυτό το ιδρυτικό. Με την υπογραφή αυτού του ιδρυτικού, όλες οι παραπάνω οργανώσεις παύουν να υφίστανται και αυτόματα οι δυνάμεις, τα τεχνικά, οικονομικά κλπ. μέσα περνούν στην ΕΠΟΝ. Αυτός ο όρος αφορά και την ΚΕ του ΕΑΜΝ και τις ιδιαίτερες δυνάμεις του που είναι συγκροτημένες σε ομάδες του.

4. Η Πανελλαδική σύσκεψη απεφάσισε ομόφωνα την εκλογή προσωρινού Κεντρικού Συμβουλίου και του έδωσε την εντολή να διευθύνει την ΕΠΟΝ ώσπου να συνέλθει Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ή Συνέδριο της ΕΠΟν που θα εκλέξει το νόμιμο συμβούλιο. Ως την σύγκληση συνδιάσκεψης ή συνεδρίου το προσωρινό Κεντρικό Συμβούλιο θα διευθύνει την ΕΠΟΝ.

5. Η Πανελλαδική σύσκεψη εκλέγει 3μελή επιτροπή επεξεργασίας καταστατικού της ΕΠΟΝ. Το κατασταικό αμέσως μετά την έγκριση του απ’ το Προεδρείο του Προσωρινού Κεντρικού Συμβουλίου μπαίνει σε εφαρμογή. Η τελική έγκριση του καταστατικού θα γίνει από την πρώτη Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ή Συνέδριο της ΕΠΟΝ.

6. Οι βασικοί σκοποί που πρέπει να περιέχονται στο καταστατικό της ΕΠΟΝ είναι:
α) Η εθνική απελευθέρωση με βάση την ακεραιότητα της Ελλάδας.
β) Η εξόντωση του φασισνού τώρα και στο μέλλον, και με οποιανδήποτε μορφή και αν παρουσιαστεί. αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας έτσι που όλες οι εξουσίες να απορρέουν από την κυρίαρχη θέληση του λαού και της νέας γενιάς.
γ) Η καταπολέμηση των ιμπεριαλιστικών πολέμων και η υπεράσπιση της ειρήνης με βάση την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών και της αδερφικής συνεργασίας όλων των λαών και των νεολαιών και ειδικά της Βαλκανικής.
δ) Η υπεράσπιση των οικονομικών, πολιτικών, εκπολιτιστικών και μορφωτικών δικαιωμάτων και επιδιώξεων της νέας γενιάς. Γενικά πρέπει να καθορίζεται στο καταστατικό ότι η ΕΠΟΝ είναι οργάνωση εθνικοαπελευθερωτική, αντιφασιστική-προοδευτική, αντιπολεμική-φιλειρηνική.
ε) Αποφασίζεται η έκδοση δημοσιογραφικού κεντρικού οργάνου με τίτλο “Νέα Γενιά”.
στ) Η Πανελαδική σύσκεψη αποφασίζει και αναθέτει στο Προσωρινό Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΠΟΝ να κάνει διαπραγματευσεις με κάθε εθνική οργάνωση νέων που δεν θάχει προσχωρήσει στην ΕΠΟΝ με σκοπό να προσχωρήσει. Βάση για διαπραγματεύσεις και για προσχώρηση στην ΕΠΟΝ, είναι οι αρχές που περιέχει το καταστατικό της.
ζ) Η Πανελλαδική σύσκεψη αποφασίζει την προσχώρση της ΕΠΟΝ στο ΕΑΜ σαν εκπρόσωπο της νέας γενιάς, με συμμετοχή αντιπροσώπου της στην ΚΕ του ΕΑΜ. Αθήναι 23 Φλεβάρη 1943 Ακολουθοούν οι υπογραφές των αντιπροσώπων

(Κείμενα της Εθνικής Αντίστασης, Τόμος Πρωτος, σελ.514-516)
Από το keimena antistasis.wordpress.com

Σημάδια από τα Δεκεμβριανά στην Αθήνα του 2007

Από το "Σκύλο της Βάλια Κάλντα" πήρα μια σειρά φωτογραφιών (1) και (2) με σημάδια από τις μάχες του Δεκέμβρη στα κτίρια των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας και στον Πύργο του Αιγινήτειου. Ευχαριστώ πολύ......
Ενδεικτικά μια φωτογραφία για τις υπόλοιπες κοιτάξτε τα link (Αν κάνετε κλικ επάνω τους μεγαλώνουν)......

Από τις "Ανατολικές συνοικίες το Δεκέμβρη του 1944"

...έκδοση της 6^ης αχτίδας της ΚΟΑ του ΚΚΕ, 1945

«... Στις 4 μ.μ. μπαίνουν στη μάχη και τα αεροπλάνα. Από 50 μέτρα πυροβολούν όλους τους δρόμους και τα χτίρια. Έλπιζαν μ’ αυτό να τσακίσουν το ηθικό του ΕΛΑΣ που δε διέθετε κανένα μέσο άμυνας αλλά έφεραν το αντίθετο αποτέλεσμα. Η υπεροχή των μέσων που διαθέτει ο εχθρός ερεθίζει το φιλότιμο των ελασιτών. Οι κάνες των πολυβόλων ανάβουν, οι χειροβομβίδες πέφτουν βροχή ... Από μακριά φτάνει το μουγκρητό μιας άλλης μάχης. Οι Ριμινίτες έχουν εξαπολύσει επίθεση ενάντια στην Καισαριανή.

Από το πρωί αρχίζει η γενική έφοδος ενάντια στο Στάλινγκραντ του αγώνα ... Τα κανόνια της ξηράς και των τανκς ξερνάνε φωτιά και ατσάλι απάνω στις παράγκες, τ’ αεροπλάνα πολυβολούν και βομβαρδίζουν αδιάκριτα. Τα πολυβόλα και οι όλμοι θερίζουν όλους τους δρόμους. Κανείς δεν μπορεί να πιστέψει ότι ανθρώπινα όντα μπορούν ν’ αντέξουν σ’ αυτή την κόλαση. Όλη η συνοικία έχει σκεπαστεί με καπνούς και φλόγες ...

Οι κάτοικοι των Κουπονιών και του Ζωγράφου παρακολουθούν με αγωνία τη μάχη. Κανείς δεν πιστεύει πως η Καισαριανή θα μπορούσε ν’ αντέξει στον κατακλυσμό της φωτιάς. Το βράδυ κοπάζει το μουγκρητό και πέφτει βαριά ησυχία. «Η Καισαριανή μας έπεσε» σκέφτονται όλοι τους. Ξάφνου τη σιωπή της νύχτας σχίζει μια βουή που έρχεται από μακριά ... Από την Καισαριανή φτάνουν κωδονοκρουσίες, ζητωκραυγές, αντάρτικα τραγούδια. Όλος ο λαός στους δρόμους βροντοφωνάζει την απόφαση του να συνεχίσει τον αγώνα ...

Το θαύμα είχε γίνει. Η λογική και οι στρατιωτικοί κανόνες πήγαν περίπατο κι αναμετρήθηκαν σε μια γιγάντια μάχη ο λαός με τους εχθρούς του. Εκείνο το ιστορικό βράδυ και τις μέρες που το ακολούθησαν κάθε άντρας, γέρος, γριά, παιδάκι ήτανε ελασίτης. Όσοι είχαν ντουφέκι πολέμησαν μ’ εκείνο. Όσοι δεν είχαν πολέμησαν με τα νύχια, με τις πέτρες, με τα τραγούδια....».

Από το ημερολόγιο ενός φοιτητή, μαχητή του "Λόρδου Μπάιρον"

Δελτίο Α/συνέχεια φ. 43 (30/11/1994)

28 του Δεκέμβρη

Πέρασε κι η χθεσινή με καινούργιες νίκες. Ο καιρός έχει χειροτερέψει. Απ’ το πρωί βρέχει. Η ομίχλη κάνει πιο τσουχτερό το κρύο και πέρα τα βουνά της Πάρνηθας και της Πεντέλης έχουν ασπρίσει. Σήμερα αναγκαστήκαμε ν’ αλλάξουμε σπίτι, γιατί εχτές όλη την ημέρα μας χτυπούσαν από το Λυκαβηττό. Τρεις όλμοι σκάσαμε μπροστά στο λόχο μας. Ο ένας έξυσε το μπαλκόνι και έπεσε στην πόρτα που βρισκόταν ο σκοπός. Τούκοψε το δεξί του πόδι πάνω απ’ το γόνατο. Μια κοπέλα πήρε τη θέση του στο πόστο και περιμέναμε να σκοτεινιάσει. Σαν έπαψε το ντουφεκίδι γλιστρήσαμε μεσ’ στο σκοτάδι κι αλλάξαμε σπίτι. Βρισκόμαστε τώρα στα Εξάρχεια.

31 του Δεκέμβρη

ένα χουνί ακούστηκε από κάτου.- Στρατιώται του ΕΛΑΣ παραδοθείται. Ειν’ άσκοπο να συνεχίσετε τον αγώνα. Εγγυόμαστε για τη ζωή σας.

Κι εμείς απαντήσαμε:

- Δεν είμαστε στρατιώτες. Είμαστε φοιτητές π’ αφήσαμε τα βιβλία κι ήρθαμε να πολεμήσουμε στο πλευρό του λαού μας. Οι αγωνιστές του λαού ποτές δεν παραδίνονται.

Και ξανά το χουνί από κάτω:

- Μισή ώρα προθεσμία έχετε. Σκεφθείτε εάν θέλετε να βγείτε ζωντανοί από δω μέσα.

Μα καμιά απάντηση δεν τους ήρθε.

Με το ρολόι στο χέρι περιμέναμε. Μπήκε ανάμεσά μας μια παγερή σιωπή και μας βαραίνει στα στήθια. Τα μάτια όμως δείχνουν πως δεν φοβούνται.
....
Και τότε ακούστηκε το τραγούδι. Το άρχισε η Ελένη και το τελειώσαμε με τις αντρίκιες μας φωνές: «Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα, το δίκιο και τη λευτεριά...».

Σταματούν οι σιδερένιες μηχανές σα νάχουν ανθρώπινη καρδιά και σα να νιώθουν. Ξανά μας μιλά το χουνί, μα πνίγεται φωνή του. Στάθηκε ο ήλιος από ψηλά να μας κοιτάζει. Το βράδυ θάχει να πει τόσα πολλά στ’ αστέρια. – Εκεί σε μια γωνιά της γης, οι άνθρωποι σηκώθηκαν πιο πάνω κι απ’ τη Μοίρα. Πολεμούν και πεθαίνουν τραγουδώντας.

Περνά η ώρα και ξαναρχίζει το κανονίδι. Γκρεμίζονται οι τοίχοι και πρώτη που φεύγει από κοντά μας είναι η Ελένη. Της πήρε ένα βλήμα το δεξί χέρι μαζί με τον ώμο. Έπειτα από λίγο χτυπιέται κι ο Ερρίκος στο στήθος. Μα το είπαμε: θα πεθάνουμε ως τον τελευταίο.
...
Όλη τη μέρα τα Εξάρχεια είναι πνιγμένα στον καπνό της μάχης. Κρατούμε το σπίτι ως το βασίλεμα του ήλιου. Ακούμε σε λίγο τις αλυσίδες των τανκς που φεύγουν. Είχαμε νικήσει. Οχτώ σκοτωμένοι ανάμεσά μας. Η κοπέλα που χτες παραμιλούσε στον ύπνο της δεν θα φοβάται πια τους Νάνους. Έπεσε σ’ έναν ύπνο γλυκό, αιώνιο, με το τραγούδι στα χείλη».

Μετά το Δεκέμβρη. Η τρομοκρατία στα χρόνια 1945 -46

Εφημερίδα Αριστερά! φ.66 (2/12/2000)
Χριστίνα Μπάρτσα

Η περίοδος 1945-46 είναι η τραγικότερη ίσως σελίδα στην ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος. Είναι η περίοδος που ένα από τα σημαντικότερα, μαζικότερα και καλύτερα οργανωμένα αντιστασιακά εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα της Ευρώπης συνθηκολόγησε ουσιαστικά άνευ όρων, αφοπλίστηκε μόνο του και παρέδωσε ανυπεράσπιστα τα καλύτερα παιδία του και όλη τη χώρα στο μαχαίρι της αντίδρασης.

Αμέσως μετά την αποχώρηση του ΕΛΑΣ από την Αθήνα, στήθηκε το σκηνικό των «εγκλημάτων των εαμοκομμουνιστών» για να δικαιολογηθεί η αγγλική επέμβαση και το πογκρόμ που ακολούθησε. Συνεργεία από μαχαιροβγάλτες ξέθαβαν τα πτώματα αγωνιστών που έπεσαν στη μάχη της Αθήνας, αλλά και πολιτών που πέθαναν από φυσικό θάνατο, και αφού τα σκύλευαν και τα παραμόρφωναν φριχτά, τα εξέθεταν σε κοινή θέα παρουσιάζοντάς τα σαν θύματα των κομμουνιστών.

Με βάση αυτή την «πτωματολογία» και πατώντας στο τρίτο άρθρο της συμφωνίας της Βάρκιζας που αμνήστευε τα πολιτικά αδικήματα αλλά εξαιρούσε από την αμνηστία «τα κοινά αδικήματα κατά της ζωής και της περιουσίας», εξαπολύθηκε ένα πογκρόμ ενάντια σε οποιονδήποτε είχε σχέση με την εθνική αντίσταση. Βάσει αυτού του άρθρου καταδιώχτηκαν πάνω από 80.000 Έλληνες σαν «εκτελεστές της ΟΠΛΑ».

Δωσίλογοι, Χίτες, ταγματασφαλίτες και κάθε λογής αλήτικα στοιχεία επανδρώνουν τον κρατικό μηχανισμό και οργανώνουν παρακρατικές συμμορίες που οργιάζουν στην ύπαιθρο. Η συμμορία του Μαγγανά στην Πελοπόννησο, του Σούρλα στη Θεσσαλία, του Αντών Τσαούς στη Μακεδονία –όλοι πρώην συνεργάτες των κατακτητών- βασανίζουν, ληστεύουν, δολοφονούν, βιάζουν, καταστρέφουν.

Οι ΕΛΑΣίτες που παρέδιδαν τα όπλα και γύριζαν σπίτι τους έπεφταν στα χέρια των «εθνικοφρόνων» που τους βασάνιζαν τους δολοφονούσαν ή τους οδηγούσαν στη φυλακή. Οι εφημερίδες της εποχής είναι γεμάτες από τη συνηθισμένη τότε είδηση: «Χτες άγνωστοι σκότωσαν ...» Και οι σελίδες του «Ριζοσπάστη» -που ακόμα κυκλοφορούσε νόμιμα –γεμάτες από καταγγελίες για δολοφονίες, μεσαιωνικά βασανιστήρια, βιασμούς.

«Αγανακτισμένοι πολίτες» αλωνίζουν στις πόλεις. Επαγγελματίες «συγγενείς» γεμίζουν τις αίθουσες των δικαστηρίων αναγνωρίζοντας στα πρόσωπα των δικαζόμενων αγωνιστών το «δολοφόνο» του δικού τους ανθρώπου. Χιλιάδες καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν για δήθεν φόνους ανύπαρκτων προσώπων ή προσώπων που βρίσκονταν στη ζωή. Το μόνο στοιχείο που αρκούσε για να καταδικαστεί κάποιος ήταν η συμμετοχή του ή η συμπάθειά του προς το ΕΑΜ. Ακόμα και ανήλικα παιδία καταδικάζονταν σε θάνατο. Οι δε δικηγόροι που υπερασπίζονταν τους κρατούμενους είχαν την ίδια τύχη μ’ αυτούς.

Βρετανός ανταποκριτής παρομοιάζει στην εφημερίδα του την Ελλάδα με «τη χιτλερική Γερμανία στις αρχές της». Ακόμα και αστοί πολιτικοί αγανακτούν με την κατάσταση που επικρατεί. Οι Σοφούλης, Πλαστήρας και άλλοι κεντρώοι πολιτικοί σε υπόμνημά τους τον Ιούλη του 1945, δηλαδή 4 μήνες μετά τη Βάρκιζα, καταγγέλλουν την τρομοκρατία που «έχει προσλάβει έντασιν και βιαιότητα καθιστώσαν αφόρητον την ζωήν των μη βασιλοφρόνων πολιτών ... Αι τρομοκρατικαί οργανώσεις της άκρας Δεξιάς ων οποίων αι κυριώτεραι είχον εξοπλισθεί εν μέρει υπό των Γερμανών και παντοιοτρόπως συνηργάσθησαν μετ’ αυτών ... αναφανδόν συμπράττουν με τα όργανα της τάξεως προς τελείαν κάθε δημοκρατικής πνοής κατάπνιξιν». Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν από τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης στις 10 Δεκέμβρη 1945: το σύνολο των κρατούμενων στις φυλακές είναι 17.984, εκκρεμούν 18.401 υποθέσεις (λείπουν στοιχεία από 17 περιφέρειες), διώκονται σαν μέλη του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ 48.956 (λείπουν στοιχεία από 14 περιφέρειες) και το σύνολο των διωκόμενων υπερβαίνει τις 80.000.

Ο Μ. Κύρκος, εκπρόσωπος του ΕΑΜ, κατήγγειλε στην επιτροπή του ΟΗΕ τα παρακάτω στοιχεία για την τρομοκρατία για το διάστημα από 2 Δεκέμβρη 1945 μέχρι 31 Μάρτη 1946 (δηλαδή λιγότερο από 4 μήνες):1.289 δολοφονίες, 6.671 τραυματισμοί, 31.631 βασανισμοί, 34.931 συλλήψεις, 18.767 λεηλασίες, 677 καταστροφές γραφείων, 509 απόπειρες φόνου και 165 βιασμοί γυναικών.

Η τρομοκρατία που επικρατεί οδηγεί σε πράξεις αυτοάμυνας και πολλοί διωκόμενοι παίρνουν τα βουνά. Η αυτοάμυνα παίρνει πιο οργανωμένη μορφή μέχρι το χτύπημα στο Λιτόχωρο το Μάρτη του ’46, που θεωρείται και η απαρχή του εμφυλίου, που όμως καθυστέρησε αρκετούς μήνες να οργανωθεί και να διεξαχθεί με ένταση και αποφασιστικότητα από τη μεριά του λαϊκού κινήματος.

Τον Ιούνη του ’46 ψηφίζεται στη Βουλή το Γ’ Ψήφισμα «περί εκτάκτων μέτρων κατά των επιβουλευομένων την δημοσίαν τάξιν και την ακεραιότητα της χώρας», με βάση το οποίο στήθηκαν τα έκτακτα στρατοδικεία που έστειλαν στο εκτελεστικό απόσπασμα χιλιάδες αγωνιστές.

Την ίδια περίοδο δημιουργείται το κολαστήριο της Μακρονήσου όπου μαρτύρησαν, πέθαναν, τρελάθηκαν χιλιάδες κρατούμενοι. Και όσο γενικεύεται ο εμφύλιος, τόσο εντείνεται η τρομοκρατία και οι διωγμοί.

Οι προθέσεις του ιμπεριαλισμού και της ντόπιας αντίδρασης να περάσουν δια πυρός και σιδήρου τη χώρα προκειμένου να τσακίσουν το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα και να ανακόψουν την πορεία για μια λαοκρατούμενη Ελλάδα είχαν φανεί πεντακάθαρα από την περίοδο της Κατοχής. Όμως οι ολιγωρίες, οι ταλαντεύσεις και τα αλλεπάλληλα λάθη της ηγεσίας ευθύνονται για τον αφοπλισμό και την παράδοση του λαού στο τρομοκρατικό όργιο, και για όλη την πορεία και κατάληξη αυτού του μεγαλειώδικου κινήματος.

31 Μάρτη 1946

Σε πρωτοφανείς συνθήκες βίας και νοθείας, συντελέστηκε ένας πρωτοφανής βιασμός της θέλησης του ελληνικού λαού. Στις εκλογές, σε σύνολο εγγεγραμμένων 2.211.791, ψήφισαν 1.106.510. Η αποχή, σύμφωνα με τη γραμμή του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, παρά τις αφόρητες πιέσεις, ξεπέρασε το 50%. Ήταν, δε, πολύ μεγαλύτερη, αφού μεγάλος αριθμός δημοκρατικών πολιτών δεν είχαν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους και γιατί πολλοί βασιλόφρονες διπλοψήφισαν. Εντούτοις, η Επιτροπή του ΟΗΕ διακήρυξε κυνικά ότι «το ποσοστό της αποχής της Αριστεράς δεν υπερέβαινε το 9,3%»..! Στις εκλογές, επικράτησαν οι μοναρχικοί του Λαϊκού Κόμματος. Νέα δεινά για το λαό και νέες συμφορές για τον τόπο ξημέρωναν.
Την ίδια μέρα, ομάδα «ενόπλων καταδιωκόμενων» αγωνιστών επιτέθηκε κατά του Σταθμού Χωροφυλακής του Λιτόχωρου. Ήταν η πρώτη επίθεση μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, η πρώτη ένοπλη διαμαρτυρία ενάντια στο αντιδραστικό καθεστώς της τρομοκρατίας και τη βίας, η πρώτη προειδοποίηση προς την αντίδραση ότι δεν είναι δυνατό να δολοφονεί ατιμώρητα άοπλους πολίτες, γυναίκες και παιδιά.

Γράμμα του Άρη Βελουχιώτη σε όλα τα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ (24 Μάρτη 1945)

Από το βιβλίο «Άρης Βελουχιώτης. Το χαμένο αρχείο – Άγνωστα Κείμενα» εκδ. Ελληνικά Γράμματα. σελ.400-404.

Προς όλα τα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ
Αγαπητοί σύντροφοι,
Με το σημείωμά μου τούτο θα προσπαθήσω να τραβήξω την προσοχή σας στα πιο κάτω
1. Όπως πιστεύω, θα έχετε πειστεί και εσείς τώρα πως οι Έλληνες αντιδραστικοί και οι Άγγλοι κατακτητές δεν έχουν καμιά πρόθεση να εφαρμόσουν έστω κι αυτή την ετεροβαρή, επιζήμια στα συμφέροντα του λαού μας και μη δίδουσα καμιά εγγύηση –ομολογία δική σας – για το σεβασμό των ελευθεριών του λαού μας, συμφωνία της Βάρκιζας. Οι παραβάσεις είναι καθημερινές και σοβαρές. Τις ξέρετε εσείς καλύτερα και δεν συντρέχει κανένας λόγος να τις απαριθμήσω.
2. Αν δεν σας ήταν εύκολο να γνωρίζετε προοπτικά τις προθέσεις της ελληνικής αντίδρασης και των Άγγλων εχθρών της Ελλάδας, τώρα, θέλω να πιστεύω πως πρέπει να μπορείτε να τις βλέπετε. Πρόθεσή τους είναι: όχι να συμβάλουν σε προσπάθεια για ομαλή εξέλιξη της πολιτικής ζωής του τόπου, ή έστω να ανεχθούν απλώς τη δική σας προσπάθεια προς την τέτοια κατεύθυνση, αντίθετα, να οργανώσουν και να διεξαγάγουν με πλεονεκτικές γι’ αυτούς συνθήκες τον εμφύλιο πόλεμο μ’ όλα τα μέσα.
3. Η διάσκεψη και συμφωνία της Γιάλτας δεν πρέπει να έχετε καμιά αυταπάτη πως είναι δυνατό να επιδράσει σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε να στρέψει το τιμόνι της χώρας που αφήσατε να κρατούν γερά στα χέρια τους οι Άγγλοι. Η Σοβιετική Ένωση, όπως πρέπει να σας είναι γνωστό, δεν μπορεί να κάνει «ελληνική» πολιτική ώστε να επέμβει ενεργά στο ελληνικό δράμα. Γιατί δεν κάνει ούτε Σέρβικη, ούτε Βουλγάρικη, ούτε Ρώσικη ακόμα πολιτική. Κάνει πολιτική παγκόσμιας επανάστασης, και δεν είναι διατεθειμένη ούτε κατ’ ελάχιστο να την διακινδυνεύσει για το μικρό αυτό ποσοστό της ανθρωπότητας που λέγονται Έλληνες, που οι ίδιοι –δια των ηγετών τους- οδηγήθηκαν στη νέα σκλαβιά και που στο κάτω κάτω, αργά ή γρήγορα, μετά την πλήρη νίκη της πολιτικής της παγκόσμιας επανάστασης της Σ.Ε. δεν μπορεί παρά να είναι στο πλευρό του σοσιαλισμού.
4. Η Σ.Ε. θα μπορούσε να επέμβει «ενεργότερα», όπως, δεν αποκλείεται, κι αυτή η Αμερική, αν εμείς –εσείς δηλαδή- ήσασταν ικανοί να δημιουργήσετε στην Ελλάδα διαφορετική κατάσταση, ανάλογη περίπου με την της Γιουγκοσλαβίας και ίσως και καλύτερη, με μια ορθή και συνεπή πολιτική και όχι γεμάτη «αριστερά» και δεξιά οπορτουνιστικά λάθη στα βασικότερα προβλήματα της χώρας. Οι δυνατότητες υπήρχαν όλες για μια τέτοια πολιτική και για δημιουργία μιας τέτοιας διαφορετικής κατάστασης στη χώρα μας. Και όποιος δεν το βλέπει και δεν παραδέχεται αυτό πρέπει να είναι ή μαρξιστικά αγράμματος ή ... τι να πω.
Μπορεί όπως μου παρήγγειλε ρητά ο σ. Γιάννης δια του σ. Ζήση (Γιάννης Ιωαννίδης, Ζήσης Ζωγράφος), να υπάρχει «σαφής παραίνεση» των Ρώσων συντρόφων προς το ΚΚΕ για το κλείσιμο της συμφωνίας της Βάρκιζας. Όμως αυτό δεν αλλάζει τίποτα. Μετά τη σωρεία των σοβαρών οπορτουνιστικών τακτικών λαθών από των αρχών του 1943 στη διεύθυνση του αγώνος από μέρους σας και το εγκληματικό επιστέγασμά τους, τη μάχη των Αθηνών, έχασαν την εμπιστοσύνή τους κι αναγκάστηκαν, για να μην οδηγήσετε τη χώρα και το λαό της σε μεγαλύτερες καταστροφές, να σας «συμβουλέψουν» να υποχωρήσετε και να κλείσετε τη συμφωνία της Βάρκιζας. Τις απόψεις του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣΔ για τις δυνατότητες συνέχισης του αγώνα είμαι σίγουρος ότι δεν τις είπατε πουθενά και συνεπώς δεν γνώριζαν οι Ρώσοι σύντροφοι αν μπορούσε και σε ποιες δυνάμεις να βασιστεί μια άλλη πολιτική.
5. Το ΕΑΜ ως το Λίβανο ακολουθούσε ανιούσα γραμμή ανάπτυξης. Από εκεί κι ύστερα πήρε την κάτω βόλτα. Από τη «μάχη της Αθήνας» κι ύστερα και την ήττα και, πολύ περισσότερο, μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, χάνει σε επιρροή ραγδαία. Προβλέπω ως το δημοψήφισμα και τις εκλογές και πιθανή διάσπασή του.
6. Το ΚΚΕ έχασε από την αίγλη του και τη δύναμη συγκέντρωσης και μέσα στο ΕΑΜ και μέσα στο λαό. Ακόμα έχασε σε στενούς οπαδούς του και σε μέλη του. Τις στατιστικές εσείς τις κρατάτε και είμαι βέβαιος πως θα έχετε διαπιστώσει ήδη σημαντικό ποσοστό διαρροής. Προοπτική μου είναι ότι αυτό το ποσοστό θα δυναμώσει πολύ.
7. Η «διαφώτιση» του λαού, των οπαδών του ΕΑΜ και των οπαδών και μελών του ΚΚΕ επί της «αναγκαιότητας» της πολιτικής της Βάρκιζας είναι αστεία κυριολεκτικά και κανένα μέλος του ΚΚΕ δεν την πιστεύει. Μα και τι διαφώτιση να γίνει; Κατά ποιο ταχυδακτυλουργικό τρόπο θα μπορούσε το άσπρο να γίνει μαύρο; Αφήνω τους οπαδούς του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, δεν υπάρχει κανένα μέλος απλό, γραμματέας βάσης, αχτιδικός ή περιφερειακός, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων στους τελευταίους αυτούς, που η δύναμη της συνήθειας και η ρουτίνα δεν τους αφήνει να δούνε, που να μην έρχεται να με συναντήσει με λαχτάρα σε κάθε χωριό που περνάω και να μου ρίχνει βροχή τα ερωτήματα: Γιατί το κάνατε αυτό; Για πού πάμε, γιατί χύσαμε το αίμα μας και κάψαμε τα σπίτια μας επί τρία χρόνια; Γιατί μας παραδίνετε αμαχητί; Τί θα κάνουμε τώρα; Πού είναι η λαϊκή μας δικαιοσύνη και η αυτοδιοίκηση; Γιατί και πάλι θα μας χαρακτηρίζουν το βιός μας ως λαθραίο και θα ξαναπληρώνουμε 2.000 δραχμές για ένα τσιγάρο χωριάτικο καπνό με εφημερίδα; Τί θα κάνουμε με τους εθνοφύλακες – μπουραντάδες που άρχισαν τις έρευνες, του ξυλοδαρμούς, τις απαγορεύσεις συγκεντρώσεων, συνελεύσεων κλπ; Τί θα κάνουμε με την αντίδραση των χωριών μας που σήκωσε κεφάλι και μας απειλεί ανοιχτά ότι θα μας σφάξουν όλους; Με τι να προστατευθούμε; Με τον «εθνικό στρατό»; Μα πώς θα γίνει τέτοιος αφού εμάς δεν μας δέχονται χαρακτηρίζοντάς μας ανίκανους οι επιτροπές με χίλιες ψεύτικες δικαιολογίες; Δεν το βλέπετε πως στην περιοχή Καρδίτσας από την κλάση του 1939 δεν πήραν ούτε 20% από τους αμαρκάριστους ως δικούς των; Όλα αυτά θα ήταν ένας σίφουνας ενάντιά σας, αν εγώ για να αποφύγω διασπάσεις κλπ δεν έκανα την πρόταση να πάω έξω και να θέσω τις απόψεις μου, μη τυχόν και λυθεί κομματικά το ζήτημα, κι έβγαζα από τα χωριά τους τους 200 και πλέον αντάρτες που είχα καταγράψει στο βουνό και άρχιζα τον πόλεμο.
8. Παντού οι οργανώσεις είχαν μουδιάσει. Η αντίδραση είχε σηκώσει κεφάλι. Το πέρασμά μας δημιουργεί ρίγη συγκινήσεως και ενθουσιασμού και οι γυναίκες ακόμα βγαίνουν και μας καλωσορίζουν, μας εύχονται «καλή επιτυχία και καλή λευτεριά από το νέο κατακτητή». Η αντίδραση κρύβεται. Πολλοί φεύγουν για τις πόλεις. Το ξεκαθάρισμα ΕΔΕΣιτών στην Ευρυτανία, που είχαν έλθει με ρητή εντολή να οργανώσουν εκεί ένοπλες ομάδες αντίδρασης, επικροτήθηκε από όλους. Θα ξεκαθάριζα και την ομάδα του Π. Μελιά (Ευρυτανία – Λεπιανά) και την ομάδα Σούρλα σε μια εβδομάδα, αν δεν ερχόταν ο αντιπρόσωπός σας. Στους κομματικούς των χωριών λέμε ότι για ειδικούς λόγους δεν πρέπει να εμφανιστούμε. Περπατάμε όλη νύχτα και κρυβόμαστε την ημέρα για να φανούμε συνεπείς σ’ ό,τι συμφωνήσαμε με σας. Μα οι κομματικοί επιμένουν και με τρόπο το διαλαλούν οι ίδιοι στους χωριανούς τους: «ξαναβγήκαν αντάρτες μας. Σε λίγο θα βγούμε και πάλι όλοι, ο Άρης μας είναι εδώ μη φοβάστε. Ξέρει αυτός και θα νικήσουμε και πάλι Έλληνες αντιδραστικούς και Άγγλους κατακτητές».
9. Εσείς δεν τα βλέπετε όλα αυτά. Έχετε απομονωθεί από τη λαϊκή μάζα και έχετε χάσει τον παλμό της. Συνέλθετε έστω και τώρα. Δεν είναι αργά. Αργότερα σίγουρα θα είναι πολύ αργά και θα χρειαστούν τεράστιες θυσίες σε κόπους και σε αίμα για ν’ αρχίσει κάτι σοβαρό. Μην αφήνεται να θρονιαστεί η αντίδραση οριστικά. Μην πιστεύεται ότι η «εθνοφυλακή» είναι πραγματικά εθνικός στρατός και μην βάζετε τον κόσμο να τους δέχεται τους Μπουραντάδες ως «παιδιά του λαού», ενώ αυτοί τους δέρνουν. Μην κάνετε το έγκλημα να επιτρέψετε στην εθνοφυλακή να εγκατασταθεί παντού και να παίξει το ρόλο της παλιάς χωροφυλακής.
10. Μην αυταπατάστε ότι τα όπλα που κρύψαμε θα μπορέσετε αργότερα να τα χρησιμοποιήσετε. Όχι! Θα τα βρουν σε λίγο οι εθνοφύλακες, χρησιμοποιήστε τα –έστω και μέρος τους- από τώρα. Βγάλτε από τώρα, έστω και λίγους αντάρτες, έστω από μια ομάδα σε κάθε επαρχία. Μην τη χρωματίζετε ως δική σας ή ως συνέχεια του ΕΛΑΣ. Αφήστε την καμουφλαρισμένη, αφού δεν καταλαβαίνετε ότι πρέπει να ξαναπάρει τα όπλα ο ΕΛΑΣ. Δε θέλετε εμένα επικεφαλής τους; Βρείτε έναν άλλον. Πάντως μην κάνετε το έγκλημα να αργείτε. Ενεργήστε σύντομα και δραστήρια.
11. Εγώ συνεχίζω το ταξίδι για το Ηπειρωτικό γραφείο και από εκεί για έξω. Όμως με κάποια επιβράδυνση γιατί κινούμαστε όπως ξέρετε και λέων και πιο πάνω.

Επί όλων των ανωτέρω ελπίζω να έχω γραπτή απάντησή σας με έκτακτο σύνδεσμο ώσπου να φτάσω στο Ηπειρωτικό γραφείο. Εύχομαι να σκεφτείτε ώριμα έστω και την τελευταία στιγμή.

Εν πορεία 24/3/45
Συντροφικά
Άρης Βελουχιώτης.